"Zdrowie jest w swej istocie wyższym stanem świadomosci"
To słowa Deepaka Chopry, lekarza endokrynologa hinduskiego pochodzenia, który w swojej praktyce łączy wiedzę ajurwedy z nowoczesnymi metodami leczenia. Jego książka „ZDROWIE DOSKONAŁE” jest nie tylko wspaniałą lekturą opisującą filozofię i zasady ajurwedy, ale też praktycznym przewodnikiem, dzięki któremu można znaleźć sposoby na utrwalenie lub poprawienie swojego stanu zdrowia i jakości życia.
Ajurweda to system holistycznej medycyny prewencyjnej i leczenia. To także filozofia życia. Nazwa „ajurweda” wywodzi się z dwóch słów sanskryckich „ajus” – życie i „weda” – wiedza. Celem ajurwedy jest uświadomienie i praktyczne wskazówki co do tego, w jaki sposób możemy wpływać na nasze zdrowie i życie, kształtować je, przedłużać i kontrolować bez zakłóceń z powodu chorób i starości. Ajurweda zawiera zebraną wiedzę świętych mędrców, a jej tradycja sięga ponad 5 tysięcy lat wstecz, wiele wieków przed budową piramid.
Podstawową zasadą ajurwedy jest założenie, że umysł wywiera najgłębszy wpływ na ciało, a uwolnienie od chorób zależy od zmiany świadomości, zrównoważenia jej i przekazania równowagi ciału. Wszystko co jemy, mówimy, robimy, widzimy i czujemy wpływa na stan naszej ogólnej równowagi. Jeśli pozwolimy, aby umysł rozwinął się i sięgnął do wyższych rzeczywistości, ciało pójdzie w jego ślady. Według ajurwedy życie zgodnie z naturą – wygodnie i bez napięć – oznacza szacunek dla własnej niepowtarzalności.
I dlatego właśnie, że jesteśmy niepowtarzalni , pierwszym pytaniem jakie zadaje sobie lekarz ajurwedy nie jest „na jaką chorobę cierpi mój pacjent?”, ale „kim jest mój pacjent?”. Odkrycie charakterystycznych cech danej osoby pozwala na określenie typu ciała zwane prakrytii (prakrytii oznacza naturę). Typ ciała według ajurwedy określa wrodzone tendencje wbudowane w system człowieka. Zwykły chleb zawiera 245 kcal niezależnie od tego kto go zje, ale u jednej osoby te kalorie przetworzone zostaną w tkankę tłuszczową, podczas gdy inna zmieni je na energię. Znając typ ciała lekarz ajurwedy może określić rodzaj diety, aktywności fizycznej oraz terapii medycznej której celem jest pomoc, a nie szkodzenie pacjentowi.
Każdy z nas jest innym typem psychofizycznym, tj. jesteśmy zbudowani z mieszanki różnych rodzajów energii w różnych proporcjach. Uświadomienie sobie jakie jest moje prakrytii – moja natura, jest bezcenną wskazówką jak mamy się odżywiać i czego unikać. Trzy podstawowe typy energii biologicznej wyróżnione w ajurwedzie to VATA, PITTA i KAPHA, określane wspólnym mianem dosha. Jakiekolwiek ich zachwianie powoduje najróżniejsze dolegliwości naszego organizmu i wpływa na nasze samopoczucie i życie.
W ajurwedzie wyróżnia się siedem typów ciała - typ gdzie przeważa VATA, PITTA lub KAPHA, typy dwoiste, gdzie prawie po połowie występuje VATA-PITTA, PITTA – VATA, PITTA-KAPHA, KAPHA – PITTA, WATA-KAPHA, KAPHA-VATA. Bardzo rzadko zdarza się typ z potrójną doshą.
Poniżej wstępna charakterystyka typów (dosh) na podstawie książki „ZDROWIE DOSKONAŁE” Deepaka Chopry.
VATA – charakterystyka typu
• Lekka, szczupła budowa
• Szybkość działania
• Nieregularne występowanie głodu
• Lekki, przerywany sen, bezsenność
• Entuzjazm, wyobraźnia, żywe usposobienie
• Ekscytacja, zmienne nastroje
• Szybkie przyswajanie nowych informacji, ale i szybkie ich zapominanie
• Skłonność do popadania w przygnębienie
• Skłonność do zaparć
• Łatwo się męczy
• Umysłowa i fizyczna energia wyładowuje się w zrywach
Podstawowym motywem typu VATA jest „zmienność”. Ludzie VATA są nieobliczalni i mniej stereotypowi niż ci z PITTA czy KAPHA. U osoby typu VATA energia umysłowa i fizyczna wyładowuje się nierównomiernie, zrywami. Osoby o tym typie:
- są głodne o nieoczekiwanych porach dnia i nocy
- lubią ekscytacje i ciągłe zmiany
- kładą się spać o różnych porach, opuszczają posiłki, żyją nieregularnie
- nieregularnie trawią posiłki
- podlegają krótkim emocjom, o których szybko zapominają
- szybko chodzą
Typ VATA jest najszczuplejszy ze wszystkich trzech typów – niektóre typy VATA z trudnością przybierają na wadze i mają niedowagę, inne są szczupłe i zgrabne. Pomimo zmiennego apetytu, tylko VATA mogą wszystko jeść, nie tyjąc.
PITTA – charakterystyka typu
• Średnia budowa
• Średnia siła i wytrzymałość
• Charakter przedsiębiorczy, lubi wyzwania
• Bystry intelekt
• Zaostrzone poczucie głodu i pragnienia, prawidłowe trawienie
• Skłonność do gniewu i irytacji pod wpływem stresu
• Jasna lub zaczerwieniona skóra, często piegi
• Awersja do słońca i upałów
• Dokładna, wyraźna wymowa
• Nie opuszcza posiłków
• Włosy blond, jasnobrązowe, rude lub rudawe
Podstawową cechą PITTA jest „intensywność”. Typy PITTA to osoby ambitne, bystre, śmiałe, wygadane, zazdrosne, czasami agresywne. Gdy są w równowadze, są ciepłe, żarliwe w wyrażaniu emocji, kochające i pogodne. Osoby o tym typie:
- są wściekle głodne, gdy obiad spóźnia się o pół godziny
- żyją z zegarkiem w ręku i denerwują się każdą stratą czasu
- budzą się w nocy, czując gorąco i pragnienie
- przejmują panowanie nad sytuacją lub czują, że powinny
- są wymagający, sarkastyczni i krytyczni, z czego zdają sobie sprawę
- mają zdecydowany, energiczny krok
Osoby PITTA są średniego wzrostu, utrzymują wagę bez odchyleń, nie sprawia im trudności utrata lub przybranie kilku kilogramów.
KAPHA – charakterystyka typu
• Solidna i mocna budowa, wielka siła fizyczna i wytrwałość
• Stały poziom energii, powolne i harmonijne działanie
• Osobowość spokojna, zrelaksowana, nieskora do gniewu
• Skóra chłodna, gładka, gruba, blada, często tłusta
• Powoli przyswaja informacje ale długo pamięta
• Głęboki, długi sen
• Skłonność do tycia
• Powolne trawienie, umiarkowany apetyt
• Uczuciowi, tolerancyjni, wybaczający
• Skłonność do zaborczości, samozadowolenia
Typy KAPHA w ajurwedzie uważane są za szczęściarzy, gdyż najczęściej cieszą się doskonałym zdrowiem, a ich osobowość wyraża pogodne, szczęśliwe spojrzenie na świat. Osoby o tym typie:
- podejmują decyzje z namysłem
- powoli budzą się, długo leżą w łóżku, a po wstaniu koniecznie muszą napić się kawy
- cienią status quo i staranne zachowanie go poprzez zjednywanie sobie innych
- szanują uczucia ludzi, do których czują sympatię
- znajdują zadowolenie w jedzeniu
- poruszają się wdzięcznie, sprężystym krokiem nawet przy nadwadze
Ludzie typu KAPHA są dobrze zbudowani, mają silną tendencję do tycia, a ponieważ nadwagi trudno się pozbyć, gdy typowi KAPHA brak równowagi, często jest otyły.
To tylko wstępna charakterystyka typów i wprowadzenie do ajurwedy.
W książce „ZDROWIE DOSKONAŁE” D. Chopry znajdziecie wiele informacji związanych z charakterystyką poszczególnych dosh oraz wskazówki, co robić i jak jeść, żeby dana dosha była w równowadze. Znajduje się w niej test - wypełnienie go daje możliwość poznania swojego typu.
Jeżeli nie macie teraz czasu na czytanie książki, a już chcielibyście wiedzieć więcej, polecam stronę: http://www.zdrowylink.pl/zdrowie/ajurweda/ajurwedyjskie-dosze-vata-pitta-kapha - tam w bardzo skondensowany sposób opisana została każda z dosh, są też tabele zbierające wskazówki żywieniowe do diety dla każdego z typów.
Ajurweda zakłada, że poprzez zastosowanie odpowiednich dla naszego typu (doshy) ciała diet, ćwiczeń oraz codziennych i sezonowych praktyk możemy skorygować większość istniejących zaburzeń i zapobiec tym, które mogłyby pojawić się w przyszłości. Tajemnica zdrowia doskonałego tkwi w tym, że sami musimy je wybrać.
Mapa serwisu